terminy w postępowaniu upadlościowym

Są to terminy do dokonywania określonych czynności w toku postępowania upadłościowego, wyznaczone w ustawie Prawo upadłościowe.

Z najważniejszych terminów określonych w ustawie Prawo upadłościowe można wskazać poniższe terminy dotyczące opisanych poniżej czynności:

1. ZŁOŻENIE WNIOSKU O OGŁOSZENIE UPADŁOŚCI

Zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić w ciągu miesiąca od daty wystąpienia przesłanek do ogłoszenia upadłości (art. 21 ust. 1 p.u.)(porównaj: PRZESŁANKI OGŁOSZENIA UPADŁOŚCI UPADŁOŚĆ). Termin ten zasadniczo ma zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorców, a nie osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (art. 4912 ust. 1 w zw. z 21 ust. 1 p.u.).

Niezachowanie tergo terminu nie będzie jednak skutkowało oddaleniem wniosku z uwagi na naruszenie tego terminu, a jedynie dla określonych osób będzie wiązało się odpowiedzialnością odszkodowawczą (porównaj: OBOWIĄZEK ZGŁOSZENIA WNIOSKU O OGŁOSZENIE UPADŁOŚCI).

2. ZŁOŻENIE WNIOSKU O UPADŁOŚĆ ZMARŁEGO PRZEDSIĘBIORCY BĘDĄCEGO OSOBĄ FIZYCZNĄ

Taki wniosek może zostać złożony przezwierzyciela, a także spadkobiercę, oraz małżonka i każde z dzieci lub rodziców zmarłego przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną, chociażby nie dziedziczyli po nim spadku, w terminie roku od dnia śmierci przedsiębiorcy, którego ma dotyczyć upadłość (art. 7 p.u.) (porównaj: PRZEDSIĘBIORCY).

W przypadku naruszenia tego terminu, Sąd powinien oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości zmarłego przedsiębiorcy tj. nie uwzględnić go z uwagi na brak przesłanek pozytywnych ogłoszenia upadłości

3. UZUPEŁNIENIE BRAKÓW FORMALNYCH WNIOSKU O OGŁOSZENIE UPADŁOŚCI 

Niespełnienie wymogów formalnych wniosku o ogłoszenie upadłości (w tym brak uiszczenia opłaty) będzie skutkowało wezwaniem wnioskodawcy przez Sąd do uzupełnienia tych braków w terminie siedmiu dni od daty doręczenia zarządzenia Sądu w tym przedmiocie. W przypadku nieuzupełnienia tych braków w ww. terminie, Sąd zwróci wniosek.

Od tej zasady są jednak dwa wyjątki:

1. niezłożenia oświadczenia dłużnika o prawdziwości danych (w przypadku dłużnika będącego przedsiębiorcą) powoduje, że Sąd zwraca wniosek bez wzywania dłużnika do jego uzupełnienia (art. 25 ust. 2 p.u.);

2. wniosek złożony przez wnioskodawcę reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika, nieodpowiadający wymogom określonym w ustawie lub nieopłacony, zwraca się bez wezwania o uzupełnienie lub opłacenie wniosku (nie dotyczy to jednak wniosków konsumentów). W sytuacji wskazanej w zdaniu poprzednim jednakże, w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia o zwrocie, można złożyć ponownie wniosek, a gdy będzie on poprawny i należycie opłacony, to wywoła skutek od daty pierwotnego wniesienia (art. 28 ust. 1 i 2 p.u.).  

Zasadą jest to, że wniosek zwrócony przez Sąd nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa Prawo upadłościowe wiąże z wniesieniem wniosku do Sądu tj. taki wniosek traktuje się jako niebyły, a Sąd nie rozpozna go merytorycznie. 

Jedynie w jednej z ww. sytuacji złożenia formalnie nieprawidłowego wniosku – tj. przez zawodowego pełnomocnika - wniosek zwrócony, wniesiony w terminie siedmiu dni od daty doręczenia zarządzenia o zwrocie, wywoła skutek od daty pierwotnego wniesienia. W tym przypadku jednak Sąd nie wzywa do uzupełnienia braków, a od razu zwraca wniosek. 

Zwrot wniosku nie wyklucza jego późniejszego złożenia do Sądu. Jeśli ponownie złożony wniosek będzie prawidłowy pod względem formalnym, Sąd rozpozna go merytorycznie. Jeśli po raz kolejny będzie dotknięty brakami – Sąd po raz kolejny podejmie ww. kroki. 

4. WYDANIEPRZEZ SĄD POSTANOWIENIA W PRZEDMIOCIE OGŁOSZENIAUPADŁOŚCI

Co do zasady Sąd powinien wydać postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłościw terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku. Zażalenie na postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości sąd drugiej instancji rozpoznaje w terminie miesiąca od dnia przedstawienia mu akt sprawy (art. 27 ust. 3 p.u.). 

Są to jednak jedynie terminy tzw. instrukcyjne dla Sądu, dlatego nie można z góry zakładać,że sprawy o ogłoszenie upadłości są przez Sąd tak szybko rozpatrywane w każdym przypadku. 

5. ZGŁOSZENIA WIERZYTELNOŚCI PRZEZ WIERZYCIELI   

Zgłoszenie wierzytelności przez wierzycieli powinno nastąpić w terminie wyznaczonym przez Sąd upadłościowy w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości na dokonanie tej czynności. Termin ten nie może być krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż trzy miesiące (art. 51 ust. 1 pkt 4 p.u.). 

Zgłoszenie wierzytelności po upływie ww. terminu jest możliwe, jednakże wiąże się z szeregiem negatywnych konsekwencji:

1. czynności już dokonane w postępowaniu upadłościowym są skuteczne wobec wierzyciela zgłaszającego wierzytelność po terminie, a jego uznaną wierzytelność uwzględnia się tylko w planach podziału funduszów masy upadłości sporządzonych po jej uznaniu (art. 252 ust. 1 p.u.);

2. jeżeli jednak wierzytelność zgłoszona została po zatwierdzeniu ostatecznego planu podziału funduszów masy upadłości, pozostawia się ją bez rozpoznania (art. 252 ust. 2 p.u.);

3. zgłoszenie wierzytelności po terminie nie wstrzymuje czynności postępowania, w szczególności nie jest przeszkodą do zatwierdzenia złożonych planów podziału;

4. wierzyciel musi ponieść koszty związane ze zgłoszeniem wierzytelności po terminie w wysokości 15 zł (porównaj: ZGŁOSZENIE WIERZYTELNOŚCI).

5. i ich wykonania, odbycia zgromadzenia wierzycieli i przyjęcia układu w toku upadłości. Jeżeli do dnia ukończenia lub umorzenia postępowania nie zostało wydane prawomocne postanowienie sędziego komisarza dotyczące uzupełnienia listy wierzytelności, postępowanie w tej sprawie podlega umorzeniu (art. 252 ust. 3 p.u.).

6. ZŁOŻENIE SPRZECIWU DOTYCZĄCEGO LISTY WIERZYTELNOŚCI

W terminie dwóch tygodni od dnia obwieszczeniaogłoszenia w CRU (Centralnym Rejestrze Upadłości) o przekazaniu listy wierzytelności sędziemu-komisarzowi istnieje możliwość złożenia tzw. sprzeciwu do sędziego-komisarza, które to prawo przysługuje:

a. każdemu wierzycielowi umieszczonemu na liście - co do uznania wierzytelności,

b. każdemu wierzycielowi, któremu odmówiono uznania zgłoszonej wierzytelności - co do odmowy uznania;

c. upadłemu - o ile projekt listy wierzytelności nie jest zgodny z jego wnioskami
lub oświadczeniami. Jeżeli upadły nie składał oświadczeń, mimo iż był do tego wezwany, może zgłosić sprzeciw tylko wtedy, gdy wykaże, że nie złożył oświadczeń z przyczyn od niego niezależnych (art. 256 p.u.).

Niezachowanie ww. terminu powoduje odrzucenie sprzeciwu (art. 257 ust. 1 p.u.) tj. odmowę jego merytorycznego rozpoznania z uwagi na naruszenie terminu. 

 (Porównaj: LISTA WIERZYTELNOŚCI).

7. ZŁOŻENIE WNIOSKU O WYŁĄCZNIE Z MASY UPADŁOŚCI SKŁADNIKÓW MIENIA NIENALEŻĄCYCH DO UPADŁEGO ORAZ ZŁOŻENIE POWÓDZTWA O WYŁĄCZENIE Z MASY UPADŁOŚCI 

Osoba zainteresowanamoże w toku całego postępowania zgłosić wniosek o wyłącznie z masy upadłości składników mienia nienależących do upadłego. Prawo to nie jest ograniczone żadnym terminem (art. 73 p.u.). W przypadku jednak złożenia takiego wniosku w zaawansowanym toku postępowania należy jednak liczyć z tym, że syndyk mógłby już np. zlikwidować (sprzedać) ten składnik, który dana osoba chce odzywać. 

W razie oddalenia wniosku o wyłączenie z masy upadłości wnioskodawca może w drodze powództwa żądać wyłączenia mienia z masy upadłości. Powództwo wnosi się do sądu upadłościowego w terminie miesiąca od dnia doręczenia postanowienia sędziego-komisarza o odmowie wyłączenia z masy upadłości (art. 74 p.u.). Przekroczenie tego miesięcznego terminu spowoduje oddalenie powództwa. 

Więcej informacji w definicji: WYŁĄCZENIE Z MASY UPADŁOŚCI.

8. ZŁOŻENIE SKARGI NA CZYNNOŚCI KOMORNIKA

Skargi na czynności komornika w toku postępowania upadłościowego wnosi się w terminie tygodniowym od dnia zakończenia czynności (art. 225 p.u.).

Skarga wniesiona po tym terminie zostanie odrzucona przez Sąd tj. Sąd odmówi jej merytorycznego rozpoznania.