odsetki

Jest to określona kwota pieniężna należna zasadniczo jako wynagrodzenie za możliwość korzystania z cudzego kapitału lub też należna w przypadku nieterminowego wywiązywania się przez dłużnika z jego zobowiązań pieniężnych (obowiązku zapłaty określonej kwoty pieniężnej).

Na wysokość odsetek wpływają: stopa procentowa; okres korzystania z cudzego kapitału lub też opóźnienia w zapłacie określonej kwoty pieniężnej;
wysokość cudzego kapitału lub też kwoty pieniężnej, która została zapłacona z opóźnieniem.

Stopa procentowa odsetek najczęściej określona jest w umowie pomiędzy stronami (tzw. odsetki umowne).

Strony nie mogą jednak określić odsetek wyższych niż tzw. odsetki maksymalne, a zatem odsetek w wysokości wyższej niż czterokrotność wysokości tzw. stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego. Stopa kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego jest zmienna, a od lipca 2013 roku wynosi 4 % (stan na dzień 13.12.2013 roku). Wynika z tego zatem, że odsetki zastrzeżone np. w umowie nie mogą przekroczyć 16 % w skali roku. Gdyby miało to miejsce - wówczas wierzyciel mógłby żądać jedynie odsetek maksymalnych (tj. w wysokości 16% w stosunku rocznym).

Wierzycielowi należą się odsetki w wysokości ustalanej przez ustawodawcę tzw. odsetki ustawowe w sytuacji, gdy strony nie określą pomiędzy sobą innej wysokości odsetek. Odsetki ustawowe określane są w rozporządzeniu przez Radę Ministrów i wynoszą aktualnie 13 % w stosunku rocznym (stan na dzień 13.12.2013 roku).

Ww. stopy odsetek nie są jednak wykorzystywane w przypadku tzw. zaległości podatkowych, a zatem zasadniczo w przypadku zwłoki w uiszczeniu w terminie podatków lub innych podobnych należności. W przypadku tego typu należności stosuje się bowiem tzw. odsetki od zaległości podatkowych. Co istotne, znajdują one zastosowanie również w przypadku nieterminowego uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne. Odsetki od zaległości podatkowych wynoszą 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, powiększonej dodatkowo o 2%, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8%. Na dzień 13.12.2013 roku wynoszą one 10%.