odrzucenie wniosku o ogłoszeniu upadłości

Jest to rozstrzygnięcie Sądu odmawiające merytorycznego rozpoznania wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak pewnych dodatnich przesłanek lub wystąpienie przeszkód procesowych w jego rozpoznaniu.

Prawo upadłościowe wskazuje w sposób wyraźny jedynie na jedną sytuację, gdy Sąd odrzuci wniosek o ogłoszenie upadłości. Tą sytuacją jest możliwość żądaniaprzez Sąd od wnioskodawcy zaliczki na koszty postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości pod rygorem odrzucenia wniosku. Jeśli wnioskodawca nie zastosuje się do wezwania Sądu, Sąd postanowieniem odrzuci wniosek. Na postanowienie Sądu w tym przedmiocie nie przysługuje zażalenie(art. 32 ust. 5 p.u.).

Innych przyczyn odrzucenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy doszukiwać się w przepisach kodeksu postępowania cywilnego (art. 35 p.u. oraz art. 229 p.u. w zw. z art. 199 k.p.c.).[KM1] 

Tymi przyczynami będą:

1. fakt, że w stosunku do danego dłużnika zostało już wydane prawomocne postanowienie o ogłoszenie upadłości i w efekcie toczy się już wobec tego dłużnika postępowanie upadłościowe[KM1] (art. 35 p.u. oraz art. 229 p.u. w zw. z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.; nie dotyczy to jednak tzw. międzynarodowego postępowania upadłościowego, gdzie możliwe jest że w dwóch różnych krajach będą toczyły się równolegle dwa postępowania upadłościowego)

Jeśli jednak postepowania upadłościowe, na skutek kilku wniosków, zostało wszczete w kilku sądach właściwych, to bedzie sie toczyło kilka postepowań upadłościowych, aż do momentu gdy jeden z Sądów wyda postanowienie o ogłoszeniu upadłości- w tej sytuacji pozostałe sądy po wydaniu ww. postanowienia powinny umorzyć postepowanie (art. 149 ust. 2 p.u.)

2. Jeśli wnioskodawca lub dłużnik nie ma zdolności sądowej tj. nie ma zdolności do występowania w postępowaniu upadłościowym jako strona (uczestnik) tego postępowania, np. dotyczy to m.in. podmiotów - dłużników, w stosunku do których na gruncie ustawy Prawo upadłościowe nie można ogłosić ich upadłości tj. nie posiadają oni zdolności upadłościowej (porównaj: OGŁOSZENIE UPADŁOŚCI) (art. 35 p.u. oraz art. 229 p.u.  w zw. z art. 199 § 1 pkt 3 zdanie pierwsze k.p.c.);[KM1] 

3. Jeśli wnioskodawca niebędący dłużnikiem nie ma zdolności procesowej i nie działa za niego przedstawiciel ustawowy tj. nie posiada zdolności do dokonywania czynności procesowych w postępowaniu z uwagi np. na fakt, że jest ubezwłasnowolniony lub też nie ma zdolności do czynności prawnych z uwagi na wiek (art. 35 p.u. oraz art. 229 p.u. w zw. z art. 199 § 1 pkt 3 zdanie pierwsze k.p.c.);[KM1] 

4. Jeśli w składzie wnioskodawcy (niebędącego dłużnikiem), który jest osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej której ustawa przyznaje zdolność prawną (a zatem innego niż osoba fizyczna), zachodzą braki uniemożliwiające jego działanie (art. 35 p.u. w zw. z art. 199 § 1 pkt 3 zdanie pierwsze k.p.c.).[KM1] 

W przypadkach wskazanych w pkt. 2-4 powyżej co do zasady Sąd odrzuci wniosek dopiero wtedy, gdy stosowny brak nie będzie w odpowiedni, określony przez przepisy sposób uzupełniony/przeszkoda wyeliminowana (art. 35 p.u. w zw. art. 199 § 2 k.p.c.).

W przypadku prawomocnego odrzucenia wniosku o ogłoszenie upadłości postępowanie upadłościowego podlega uchyleniu (art. 371 p.u.). 

W przypadku uchylenia postępowania po odrzuceniu wniosku zastosowanie znajdują poniższe zasady:

1. postanowienie o uchyleniu postępowania ogłasza się w określony sposób, w tym w CRU (w Centralnym Rejestrze Upadłości) i doręcza określonym podmiotom (art. 362 p.u. w zw. z art. 368 ust. 3 p.u.);

2. postanowienie o uchyleniu postępowania stanowi podstawę do wykreślenia wpisów dotyczących upadłości w księdze wieczystej i w rejestrach (art. 363 p.u. w zw. z art. 368 ust. 3 p.u.);

3. z dniem uprawomocnienia się postanowienia ouchyleniu postępowaniaupadły odzyskuje prawo zarządzania swoim majątkiem i rozporządzania jego składnikami, jak również wydaje się mu jego majątek, księgi, korespondencję i dokumenty (art. 364 ust. 1 i 2 p.u. w zw. z art. 368 ust. 3 p.u.);

4. jeżeli upadły nie odbiera ksiąg, korespondencji lub dokumentów w terminie wyznaczonym przez syndyka, nadzorcę sądowego albo zarządcę, syndyk, nadzorca sądowy albo zarządca oddaje je na przechowanie na koszt upadłego (art. 365 p.u. w zw. z art. 368 ust. 3 p.u.);

5. jeżeli upadły nie odbierze swojego majątku w terminie wyznaczonym przez syndyka, nadzorcę sądowego albo zarządcę, sędzia-komisarz zarządza likwidację majątku i określa sposób likwidacji. Jeżeli likwidacja majątku w sposób określony przez sędziego-komisarza okaże się niemożliwa lub nadmiernie utrudniona, sędzia-komisarz może nakazać likwidację na koszt upadłego przez przekazanie majątku na cele dobroczynne lub w inny sposób (art. 366 p.u. w zw. z art. 368 ust. 3 p.u.);

6. umarza się wszczęte przez syndyka, nadzorcę sądowego albo zarządcę niezakończone procesy o uznanie za bezskuteczną czynności dokonanej przez upadłego ze szkodą dla wierzycieli. Wzajemne roszczenia o zwrot kosztów procesu wygasają. W innych postępowaniach cywilnych upadły wchodzi w postępowaniu na miejsce syndyka albo zarządcy (art. 367 p.u. w zw. z art. 368 ust. 3 p.u.).