koszty postępowania upadłościowego

Są to wszelkie należności niezbędne do prawidłowego i celowego przeprowadzenia postępowania upadłościowego. 

Zasadnicze dwie fazy postępowania upadłościowego pozwalają na rozróżnienie dwóch rodzajów kosztów:

1. kosztów postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości;

2. kosztów postępowania po ogłoszeniu upadłości.

Koszty postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości– to wszelkie koszty niezbędne do rozpatrzenia wniosku o ogłoszenie upadłości i związane z nim czynności, w tym m.in.:

1. wynagrodzenie i wydatki nadzorcy sądowego lub zarządcy przymusowego – w przypadku powołania ich dla celów zabezpieczenia majątku upadłego;

2. koszty ewentualnych opinii biegłego. 

Ww. koszty postępowania ponosi zasadniczo dłużnik (art. 32 p.u.). Istnieje możliwość w określonych sytuacjach zwolnienia dłużnika od tych kosztów, na jego wniosek. 

W sytuacji, gdy wniosek składa wierzyciel, dłużnik będzie zwolniony z konieczności ponoszenia ww. kosztów jedynie w trzech sytuacjach:

1. wniosek o ogłoszenie upadłości oddalono z uwagi na brak legitymacji wierzyciela;

2. stwierdzono  brak przesłanki niewypłacalności dłużnika;

3. wierzyciel cofnął wniosek z innych powodów niż wykonanie przez dłużnika zobowiązań bądź zawarcie ugody z dłużnikiem dotyczącej wykonania zobowiązań.

Jeśli żadna z ww. sytuacji nie będzie miała miejsce, a wnioskodawcą będzie wierzyciel, dłużnik będzie zmuszony dokonać zwrotu kosztów poniesionych przez wierzyciela. 

Od wnioskodawcy sąd może żądać zaliczki na koszty postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości pod rygorem odrzucenia wniosku. Na postanowienie Sądu upadłościowego w tym zakresie zażalenie nie przysługuje (art. 32 p.u.).

Koszty postępowania po ogłoszeniu upadłości– to wszelkie należności niezbędne do przeprowadzenia tej fazy postępowania.

Na należności te składają się (art. 240 p.u.):

1. koszty postępowania upadłościowego, czyli wszelkie wydatki bezpośrednio związane z likwidacją masy upadłości, w tym 

a. wynagrodzenie i wydatki syndyka oraz jego zastępcy;

b.wynagrodzenia osób zatrudnionych przez syndyka;

c.należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzeń osób wskazanych pod lit. b powyżej;

d. wynagrodzenie i wydatki członków rady wierzycieli;

e. wydatki związane ze zgromadzeniem wierzycieli;

f. koszty archiwizacji dokumentów upadłego, korespondencji, obwieszczeń i ogłoszeń;

g. podatki i inne daniny publiczne związane z likwidacją masy upadłości.

2. wydatki ponoszone przez syndyka w związku z zarządem masą upadłości, w tym dalszym prowadzeniem przedsiębiorstwa upadłego, w tym w szczególności:

a.  podatki i inne daniny publiczne;

b. wynagrodzenia i inne należności wynikające ze stosunku pracy osób zatrudnionych w przedsiębiorstwie upadłego, 

c. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne od ww. wynagrodzeń i innych należności.

Wszystkie ww. należności pokrywane są z masy upadłości (tj. z majątku upadłego), w miarę wpływu do masy upadłości stosownych sum, przed innymi należnościami. Niepokryte z masy upadłości ww. należności po zakończeniupostępowania upadłościowego ponosi upadły. W razie uchylenia postępowania upadłościowego sędzia-komisarz może zwolnić upadłego od ponoszenia kosztów sądowych (art. 231 p.u.)

W razie takiej konieczności, np. w przypadku, gdy nie ma płynnych środków w ramach masy upadłości (majątku upadłego) w toku toczącego się postępowania upadłościowego, sędzia-komisarz ma dwie możliwości:

1. zwołać zgromadzenie wierzycieli w przedmiocie podjęcia uchwały dotyczącej wpłacenia przez wierzycieli zaliczki na koszty postępowania albo 

2. zobowiązać wierzycieli mających uprawdopodobnione największe wierzytelności, których łączna wysokość wynosi co najmniej 30% ogólnej sumy wierzytelności przypadających wierzycielom uprawnionym do uczestniczenia w zgromadzeniu wierzycieli, do złożenia zaliczki na koszty postępowania (art. 232 p.u.).

W przypadku, gdywierzyciele zobowiązani uchwałą zgromadzenia wierzycieli albo postanowieniem sędziego komisarza nie złożyli w wyznaczonym terminie zaliczki na poczet ww. należności, a brak jest płynnych funduszów na te należności, postępowanie zostanie umorzone (art. 361 ust. 1 pkt 2 p.u.).

Wierzycielom nie przysługuje prawo do zwrotu kosztów poniesionych przez nich w postępowaniu upadłościowym. Wierzycielom zwraca się jedynie:

1. poniesione przez nich koszty postępowania wywołanego wniesieniem sprzeciwu co do uznania wierzytelności innego wierzyciela, jeżeli w wyniku wniesienia tego sprzeciwu odmówiono uznania zaskarżonej wierzytelności;

2. zaliczkę na koszty postępowania, którą złożył na żądanie sędziego-komisarza albo zgodnie z uchwałą zgromadzenia wierzycieli, jeżeli fundusze masy upadłości wystarczą na jej pokrycie (art. 233 p.u.).